Tavukçuluk işletmelerinde karlılığı belirleyen en kritik aşama, sürülerin yumurta pik dönemi yani en yüksek yumurta verimine ulaştığı süreçtir. Genellikle kılavuz yumurtanın alınmasından sonraki 6 ila 8. haftalarda (yaklaşık 25-32. haftalık yaşlar arasında) gerçekleşen bu dönemde, sürüdeki tavukların yumurtlama oranı \%90-95 bandına ulaşır.

Pik dönemi, tavuğun metabolizmasının en yoğun çalıştığı, hem kendi büyümesini tamamlamaya çalıştığı hem de her gün neredeyse kendi ağırlığına oranla devasa bir besin maddesini yumurta olarak dışarı çıkardığı dönemdir. Bu süreçte yapılacak en küçük bir yem rasyonu hatası, pik seviyesinin erken düşmesine, yumurta kabuk kalitesinin bozulmasına ve sürünün erken yaşlanmasına neden olur.

Peki, tavuklarda yumurta pik dönemi yem rasyonu nasıl olmalı? İşte yüksek verim ve sürü sağlığı için rasyonda dikkat edilmesi gereken hayati dengeler:

Pik dönemindeki bir tavuğun enerji ihtiyacı zirve noktadadır. Rasyonun metabolize olabilir enerji (ME) değeri kilogramda ortalama 2750 – 2850 kcal civarında olmalıdır. Ancak enerjiyi sadece karbonhidratla sağlamak yetmez; bu enerjiyi verimli kullanacak kaliteli protein zincirine ihtiyaç vardır.

• Ham Protein Oranı: Rasyondaki ham protein oranı $\%16,5 – 17,5$ arasında dengelenmelidir.
• Sentetik Amino Asitler: Sadece ham protein oranına bakmak yanıltıcıdır. Yumurta sarısı ve beyazının oluşumu için Metiyonin ve Lizin amino asitleri rasyonda mutlaka optimum seviyede olmalıdır. Özellikle metiyonin, yumurta ağırlığını doğrudan etkiler.

Pik döneminde en sık karşılaşılan sorunlardan biri kabuksuz, ince veya kırık yumurtalardır. Bir tavuk, her bir yumurta kabuğu için yaklaşık 2 – 2,5 gram saf kalsiyum harcar.

• Kalsiyum Oranı: Pik dönemi yeminde kalsiyum oranı $\%4,0 – 4,2$ seviyesinde olmalıdır.
• Parçacık Boyutu: Kalsiyum kaynağının (kireç taşı veya mermer tozu) tamamı ince toz olmamalıdır. $\%50-60$’ı kalın parçacıklı (2-4 mm iri granül) olmalıdır. İri kalsiyum parçaları tavuğun taşlığında yavaş salınarak, gece (yumurta kabuğunun oluştuğu saatlerde) kana kalsiyum vermeye devam eder.
• Yararlanabilir Fosfor: Kalsiyumun emilebilmesi için rasyondaki yararlanabilir fosfor oranı $\%0,42 – 0,45$ civarında tutulmalıdır. Kalsiyum/Fosfor dengesinin bozulması, tavuklarda kafes yorgunluğuna ve kemik erimesine yol açar.

Pik döneminde tavuğun bağışıklık sistemi de baskı altındadır. Kimyasal kalıntılar, kalitesiz küspe kullanımı veya toksin içeren ham maddeler bağırsak sağlığını bozar ve yemden yararlanma oranını düşürür.

• Doğal Sindirilebilirlik: Rasyonda kullanılan mısır, soya küspesi, ayçiçeği küspesi gibi ana ham maddelerin GDO’suz ve sertifikalı organik olması, sindirim sistemindeki villus mikroyapısını korur. Sağlıklı bağırsak, yemin içindeki besinlerin kana maksimum düzeyde geçmesini sağlar.
• Kraft Paketleme Önemi: Pik dönemi yemi taze olmalıdır. Okside olmuş, nem kapmış ve küflenmiş (mikotoksinli) yemler pik düşüşünün bir numaralı sebebidir. Havalandırma kabiliyeti yüksek, nefes alan kraft torbalarda saklanan yemler, besin değerini kaybetmediği için pik döneminde her zaman daha yüksek performans gösterir.

Tavukların bağırsak hareketliliğini sağlamak ve kanibalizmi (tüy çekme, birbirini gagalama) önlemek için rasyonda $\%3,5 – 4,5$ oranında ham selüloz bulunmalıdır. Ayrıca yumurta pigmentasyonu (sarısının rengi) için doğal ksantofil kaynakları veya mısır oranı iyi ayarlanmalıdır.

• Vitamin D3: Kalsiyum ve fosfor metabolizmasının kalbidir. Rasyonda yetersiz D3 vitamini varsa, kalsiyum ne kadar yüksek olursa olsun emilemez.
• Vitamin E ve Selenyum: Antioksidan olarak hücre yenilenmesini destekler ve pik dönemindeki stres faktörünü azaltır.

Yumurta pik dönemi, hatayı kabul etmeyen bir süreçtir. Bu dönemde hayvanların önündeki yemin kalitesi kadar, yem tüketim miktarı da (tavuk başına günlük ortalama 110-115 gram) yakından takip edilmelidir.

Sürünüzün piki uzun süre korumasını, yumurta kabuklarının pürüzsüz ve iç kalitesinin yüksek olmasını istiyorsanız; yapay koruyuculardan ve GDO’lu ham maddelerden uzak, amino asit ve kalsiyum dengesi laboratuvar ortamında hassasiyetle optimize edilmiş Sertifikalı Organik Yumurta Pik Dönemi Yemlerini tercih etmeniz işletme karlılığınızı doğrudan artıracaktır.

Bioyem ürünleri ve size özel çözümlerimiz hakkında daha fazla bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu blog yazısında yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Hayvan sağlığı, besleme programları ve hastalık tedavileri ile ilgili en doğru teşhis ve uygulama için mutlaka uzman bir veteriner hekime danışınız. Yazıda yer alan bilgilerin uygulanması sonucunda doğabilecek durumlardan sitemiz sorumlu tutulamaz.